Zwiększenia szansy na poczęcie, nie zawsze wymaga wdrożenia kosztownego leczenia, czy najnowszych technologii. Wiemy że, dieta i szeroko pojęty styl życia są czynnikami silnie wpływającymi na zdolność zajścia w ciążę oraz jej szczęśliwe donoszenie.  Jako dietetycy możemy mieć wpływ na szerzenie wiedzy, iż zdrowe nawyki żywieniowe już w okresie prekoncepcyjnym mają niedoceniony wpływ na poczęcie dziecka. W poniższym artykule, przedstawimy tylko i wyłącznie wiedzę i wnioski wykazane w badaniach na dużych grupach społeczności, również uwzględniając najnowsze badania i doniesienia .

Co doradzić pacjentom poradni dietetycznej i jakie czynniki żywieniowe uwzględnić w diecie? Przyjrzyj się tym kilku kluczowym hasłom, które powinny stać się wskazówką dla par (nie tylko kobiet!) starających się o dziecko

  1. Alkohol, nikotyna, kofeina w okresie planowania ciąży

Wyeliminuj używki, ogranicz kofeinę!

W wielu badaniach udowodniono, iż stosowanie używek w okresie przed planowanym zajściem w ciążę w sposób istotny statystycznie zwiększa ryzyko wystąpienia poronienia. Wśród używek o największym działaniu prozapalnym wymienia się spożywanie alkoholu, palenie tytoniu i nadużywanie napojów zawierających kofeinę.  Jeśli Twoją pacjentkę zaczyna martwić brak w sukcesu w planowanym zajściu w ciążę to porzucenie palenia i alkoholu powinno być pierwszym krokiem który wykona. Dodatkowo Wisborg w 2003 roku, w swoich szeroko zakrojonych badaniach, wykazał, iż kobiety które piły 4 do 7 filiżanek dziennie, zmniejszały swoją płodność aż o 80 %. Wypijanie powyżej 8 filiżanek kawy dziennie zmniejszało ją aż 3-krotnie w porównaniu z kobietami pijący do 3 filiżanek kawy dziennie.

  1. Otyłość i zaburzenia metaboliczne

Otyłość jest jednym z ważniejszych czynników zmniejszających szansę na zajście w ciażę oraz zwiększających ryzyko poronień   Badanie przeprowadzone na 7300 amerykanek, wykazało, iż zmniejszenie masy ciała wśród kobiet otyłych planujących zajść w ciążę, poprawiło funkcje jajników i znacznie poprawiło funkcje rozrodcze.

Również, co raz częściej diagnozowana insuliooporność zmniejsza szanse kobiety na szczęśliwe poczęcie. W okresie przed planowanym zajściem w ciążę, szczególnie u pacjentek z nadwagą czy otyłością, warto zbadać współczynnik HOMA-IR, jako współczynnik ryzyka insuliooporności. Wartości powyżej 2,1 wskazują na obniżoną wrażliwość insulinową, a co za tym idzie zwiększone ryzyko poronień.

  1. Dieta w kontekście ogólnym

Badania udowadniają, że pary, które starają się o dziecko za pomocą metod In vitro, mają niemalże 3 krotnie większe szanse na sukces , jeśli stosują zasady dobrze zbilansowanej i zdrowej diety. Wśród modelów żywieniowych najbardziej wspierających płodność jest dieta  makrobiotyczna oraz  dieta śródziemnomorska. Większe  szanse na szczęśliwe donoszenie ciąży, przy zastosowaniu tego modelu żywienia, wiąże się z regularnym  spożyciem produktów pełnoziarnistych, orzechów, nasion, warzyw i owoców oraz  niskim spożyciem czerwonego mięsa i wysoce przetworzonego jedzenia. Kluczowe są odpowiedni ilości błonnika, kwasów omega 3 i omega 9, pełnowartościowego białka (również roślinnego),  antyoksydantów ( w tym Wit E i selenu). Obie diety cechują się dużym efektem przeciwzapalnym. Ma to kluczowe znacznie, gdyż jak wykazano w badaniu przeprowadzonym w populacji Iranek, spożycie produktów o wysokim indeksie przeciwzapalnym znacznie zwiększa szanse na szczęśliwe poczęcie

  1. Superfoods dla przyszłych rodziców

Mimo, iż nie ma cudownego produktu, który sprawi, że po jego regularnym spożywaniu kobieta niemalże natychmiast znajdzie się w stanie błogosławionym, istnieje lista takich produktów które są bezsprzecznie bardzo korzystne dla zdrowia reprodukcyjnego kobiet i mężczyzn:

  • AWOKADO i inne żródła JNKT

Jednym z najważniejszych makroskładników diety, dla naszego zdrowia reprodukcyjnego są tłuszcze. Awokado jest bogate w jednonienasycone kwasy tłuszczowe (JNKT, MUFA), których spożycia wiąże się z mniejszym ryzykiem niepłodności. Badania pokazują, że osoby stosujące dietę zasobną w MUFA mają 3 krotnie większe szanse na poczęcie w procesie In Vitro. Awokada dostarcza również kwas foliowy, potas i witaminę E, które również znacznie wspierają zdrowie reprodukcyjne obu płci. Inne źródła nienasyconych kwasów tłuszczowych, tak ważnych dla naszej płodności to: oliwa z oliwek, oliwki, olej rzepakowy z pierwszego tłoczenia, migdały, żółtko jaj

  • ORZECHY BRAZYLISJKIE jako główne źródło selenu w diecie

Są idealnym źródłem selenu. 1 orzech brazylisjki dostarcza 70-80 µg selenu, co w zupełności wystarcza na pokrycie średniego zapotrzebowania na ten pierwiastek dla populacji polskiej. Niedobory selenu zwiększają ryzyko poronień oraz poczęcia dziecka o niskiej masie urodzeniowej

  • ORZECHY WŁOSKIE- źródło ALA, błonnika i magnezu

Są jedynym gatunkiem orzechów, które zawierają sporo kwasu α-linolenowego (ALA) Jest on przekształcany w DHA, który jest niezbędny do prawidłowego rozwoju mózgu i układu nerwowego płodu. Orzechy włoskie są również dobrym źródłem magnezu, który wspiera produkcję progesteronu, oraz są bogate w błonnik, którego spożycie wpływa pozytywnie na regularność cyklu menstruacyjnego

  • SOCZEWICA i inne nasiona strączkowe- łatwe w użyciu i ogólnodostępne źródło białka roślinnego

Badania wskazują, iż zamiana zaledwie 5% białka zwierzęcego na białko roślinne, zmniejsza ryzyko  zaburzeń owulacji, aż o 50 %. Oprócz tego soczewica jest wspaniałym źródłem kwasów omega 3, witamin z grupy B, żelaza i choliny. Mikroelementy obecne w soczewicy, takie jak selen i cynk biorą udział w procesie spermatogenezy, stąd ważne jest aby soczewicę lub inne nasiona strączkowe były spożywane również przez mężczyzn planujących ojcostwo. Nasiona strączkowe warto łączyć wraz z produktami bogatymi w witaminę C, dzięki czemu znacznie zwiększymy przyswajalność żelaza z tych produktów

  • BROKUŁY, NATKA, JARMUŻ, SZPINAK

Zielone warzywa liściaste zawierają kwas foliowy, magnez, żelazo, błonnik, koenzym Q i witamina E. Są to składniki, które min. zmniejszają ryzyko wystąpienia cykli bezowulacyjnych. Są wspaniałym źródłem antyoksydantów, które chronią zarówno płód jak i organizm matki przed działaniem stresu oksydacyjnego.

Prowadzenie zdrowego stylu życia oraz zasad diety zgodnych z powyższymi wskazówkami, jest czyś co może zrobić każdy, bez względu na wiek, czas czy pieniądze. Powinien to być pierwszy krok, dla każdej pary starającej się o dziecko, również w kontekście wyrobienia zdrowych nawyków, które mają szanse towarzyszyć całej rodzinnie przez długie lata.

mgr Natalia Jasiakiewicz-Jeleń
Dietetyk, lic. biotechnolog

Wszystkie artykuły